Σύμφωνα με το άρθρο 3 §1 του Ν. 4640/2019 (ΦΕΚ Α΄ 190/30-11-2019), στη διαδικασία της Διαμεσολάβησης μπορούν να υπαχθούν αστικές και εμπορικές διαφορές, εθνικού ή διασυνοριακού χαρακτήρα, υφιστάμενες ή μέλλουσες, εφόσον τα μέρη έχουν την εξουσία να διαθέτουν το αντικείμενο της διαφοράς, σύμφωνα με τις διατάξεις του ουσιαστικού δικαίου.
Δεν είναι δεκτικές διαμεσολάβησης όλες οι ιδιωτικές διαφορές ανεπιφύλακτα, παρά μόνον εκείνες για το αντικείμενο των οποίων οι διάδικοι έχουν από το νόμο εξουσία ελεύθερης διάθεσης.
Σύμφωνα με το άρθρο 6 του Ν. 4640/2019 (ΦΕΚ Α΄ 190/30-11-2019) στη διαδικασία της Υποχρεωτικής Αρχικής Συνεδρίας Διαμεσολάβησης υπάγονται οι παρακάτω αστικές και εμπορικές διαφορές, εφόσον τα μέρη έχουν εξουσία διάθεσης του αντικειμένου της μεταξύ τους διαφοράς:
α) Οι οικογενειακές διαφορές, εκτός από αυτές των περιπτώσεων α’, β’ και γ’ της παραγράφου 1, καθώς και εκείνες της παραγράφου 2 του άρθρου 592 Κ.Πολ.Δ..
β) Οι διαφορές που εκδικάζονται κατά την τακτική διαδικασία και υπάγονται στην καθ’ ύλην αρμοδιότητα του Μονομελούς Πρωτοδικείου, αν η αξία του αντικειμένου της διαφοράς υπερβαίνει το ποσό των τριάντα χιλιάδων (30.000) ευρώ και Πολυμελούς Πρωτοδικείου, σύμφωνα με τις διατάξεις του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας.
γ) Οι διαφορές για τις οποίες σε έγγραφη συμφωνία των μερών προβλέπεται και είναι σε ισχύ ρήτρα διαμεσολάβησης.
Στις ανωτέρω περιπτώσεις για το παραδεκτό της συζήτησης της αγωγής που τυχόν θα ασκηθεί, κατατίθεται μαζί με τις προτάσεις της συζήτησης της υπόθεσης το πρακτικό της Υποχρεωτικής Αρχικής Συνεδρίας Διαμεσολάβησης.
Εξαιρούνται από την Υποχρεωτική Αρχική Συνεδρία Διαμεσολάβησης της §1 του άρθρου 6 του Ν. 4640/2019 οι διαφορές στις οποίες διάδικο μέρος είναι το Δημόσιο, Ο.Τ.Α. ή Ν.Π.Δ.Δ..
Η προσφυγή των μερών στη δικαστική μεσολάβηση δεν απαλλάσσει τα μέρη από την Υποχρεωτική Αρχική Συνεδρία Διαμεσολάβησης.